Growshopwet: “episode twee van de mislukte film ‘De wietpas’”

  • SHARE:
  • Tweet this

March 28th, 2013 | 13:39
Door webmaster

De VVD en de PvdA zijn het totaal oneens over de wijziging van de Opiumwet, die handelingen ‘ter voorbereiding of vergemakkelijking van illegale hennepteelt’ strafbaar stelt. Dat bleek gisteren bij een overleg in de Tweede Kamer over deze voorgenomen wijziging. Magda Berndsen (D66) typeerde de wijziging als “episode twee van de mislukte film ‘De wietpas’.

Ivo Opstelten (VVD), minister van veiligheid en justitie (© Gonzo media)

Ivo Opstelten (69), minister van veiligheid en justitie (© Gonzo media)

Ook als de PvdA tegen de wetswijziging stemt, is er een -piepkleine- Kamermeerderheid voor, bestaande uit VVD, CDA, ChristenUnie, SGP en PVV. De Volkskrant kopt vanochtend ‘Opstelten zet zijn verbod op growshops door zonder PvdA’. Technisch komt er echter geen verbod op growshops, maar een verbod op ‘handelingen ter voorbereiding of vergemakkelijking van illegale hennepteelt’. Dus niet van grootschalige teelt, zoals minister Opstelten steeds benadrukt.

Opstelten ontkent in alle toonaarden dat met de wetswijziging personeel van tuincentra en bouwmarkten wordt gecriminaliseerd. Heel veel telers kopen hun kweekspullen namelijk helemaal niet bij een growshop, maar gewoon bij de GAMMA, de Intratuin en dergelijke winkels. Onderstaande reportage bewijst dat tuincentra zonder problemen kweekspullen verkopen, zelfs als de klant meldt dat die spullen gebruikt gaan worden om cannabis te telen. Daarmee is zowel het tuincentrum als het individuele personeelslid straks strafbaar.

Tegelijk is het zeer de vraag of growshops met succes vervolgd kunnen worden. Daarvoor moet namelijk bewezen worden dat er “ernstige reden om te vermoeden” was dat de verkochte materialen bestemd zijn voor illegale hennepteelt. Nu al is het woord growshop vrijwel uitgestorven; de winkeliers hebben hun naam aangepast en hun assortiment uitgebreid. Ze bedienen nu ook kwekers van rode pepers, kruiden en tropische planten. Op dinsdag 2 april stemt de Tweede Kamer over het omstreden wetsvoorstel.

Reportage Wijziging Opiumwet maart 2013:

Opstelten kreeg gisteren zware kritiek van coalitiepartner PvdA, D66 en de SP. Klik hier voor een woordelijk verslag van het debat. Hieronder een aantal citaten. NB: de drugswoordvoerders van GroenLinks, PvdD en 50Plus namen geen deel aan het overleg wegens andere verplichtingen. Jan de Wit (SP) nam de plaats in van zijn collega Nine Kooiman, vaste woordvoerder drugsbeleid van de SP.
Zie ook: Coalitie verdeeld over wijziging Opiumwet (ANP/De Volkskrant, 27 maart 2013)

Minister Opstelten: “Growshops konden bestaan door de mythe van de verkoop van goederen voor legale doeleinden. Growshops zijn nu uitsluitend gericht op de illegale hennepteelt en heel sterk gericht op beroeps- en bedrijfsmatige teelt. Dat blijkt uit het aanbod en uit onderzoeken, waaronder De wereld achter de wietteelt van het WODC. Growshops financieren teelt, leveren materialen aan kwekerijen, vooral voor het afschermen van de kwekerij van de buitenwereld, en zorgen voor de afname van de hennep. Dat is een wereld van verschil met tuincentra en bouwmarkten. Het aanbod van tuincentra is totaal anders. U kent het wel: tuinmeubels, decoratiemateriaal, bloemen en planten, kweekmateriaal en gereedschap voor tuiniers. Bouwmarkten handelen in materialen voor de verbouwing van vooral woningen. Verplaatsing van het assortiment van growshops naar reguliere bedrijven is niet eenvoudig en zal niet onzichtbaar blijven. Ik zeg dit na raadpleging van de brancheorganisaties. LTO Nederland, de Raad Nederlandse Detailhandel en Tuinbranche Nederland hebben mij laten weten het risico van verplaatsing van het growshopsaanbod gering te achten.”
(…)
Mevrouw Berndsen-Jansen (D66): “De minister relateert een en ander nu aan de tuincentra. Als de growshops gesloten worden, zal er een verschuiving naar de tuincentra te zien zijn en dan gaat dit voorbeeld van de minister niet meer op. Ik vind het belangrijk dat er heldere wetgeving is en dat burgers weten waar ze zich wel of niet aan hebben te houden. Ik concludeer dat dat met deze wet niet het geval is.”

Minister Opstelten: “Ik herhaal wat ik net heb gezegd en wat overigens ook in de brief staat. Doordat het enige tijd heeft geduurd voordat het onderwerp hier op de agenda stond, heb ik de gelegenheid gehad om de brancheorganisaties hierover te raadplegen. Ik heb gevraagd of zij de vrees met mevrouw Berndsen delen. Zij delen de vrees totaal niet. LTO Nederland, de Raad Nederlandse Detailhandel en de Tuinbranche Nederland hebben mij dat laten weten.”
(…)
De heer De Wit (SP): “Dank u wel, voorzitter. Mijn collega Kooiman heeft het debat over dit onderwerp vorige keer geplaatst tegen de voor mijn fractie principiële achtergrond van de vraag, wat een goed beleid is ter zake van softdrugs. Je ziet hier nu wat er gebeurt. De SP-fractie is al heel lang voor legalisatie van softdrugs. We zien hier nu dat het probleem zich in de volle breedte openbaart. We mogen aan de achterdeur leveren, maar er mag niet worden geproduceerd. Er worden nu nieuwe wettelijke maatregelen bedacht, bijvoorbeeld in het kader van de voorstellen die nu voorliggen, om te kunnen optreden en om meer en vaker te kunnen optreden dan nu al mogelijk is. Er is dus sprake van de beruchte spagaat. Op deze manier komen wij hier in ieder geval niet uit. Daar zit een heel groot probleem.
(…)
Laten wij eens kijken naar wat er nu wordt voorgesteld. In eerste instantie bestond het idee om de growshops aan te pakken. Dat was de strekking van de motie van de heer Van Haersma Buma. Diverse brancheorganisaties — dan heb ik het niet zozeer over de land- en tuinbouw, maar vooral over de mensen die zich met cannabisteelt bezighouden — zeggen: de growshops bestaan niet meer. Growshops heten al lang niet meer zo. Growshops hebben op dit moment een enorm aanbod, van spaanse pepers tot tuinstoelen. Het aanbod is enorm toegenomen. Wij praten in feite niet meer over de aanpak van de growshops, maar volgens dit wetsvoorstel praten wij over de aanpak van al degenen die de teelt mogelijk maken.”
(…)
De heer De Wit (SP): “Waar op geduid wordt, is dat op dit moment onmiddellijk de reactie is uit de wereld van de kwekers en van al die mensen die erbij betrokken zijn, dat men het anders gaat noemen. Het zijn dan geen growshops meer en men gaat dan ook het aanbod verbreden. Dat is één reactie. De tweede reactie is: wat krijgen wij als gevolg van dit wetsvoorstel? U gelooft toch niet dat al die mensen die achter de growshops zitten waarover u het hebt, zeggen: nu gaan wij vandaag fietsen, of zoiets? Natuurlijk niet! Waar iedereen op duidt, is dat er een verschuiving gaat komen naar nog meer illegale en ondergrondse praktijken, afgezien van de vraag die ook in het vorige debat aan de orde is gekomen, namelijk dat de grote jongens helemaal niets via een growshop betrekken, maar op een heel andere manier aan hun spullen zien te komen.
(…)
Mijn fractie is ook tegen het feit dat er in wijken levensgevaarlijke situaties ontstaan doordat er in een woning plantages worden aangelegd. Natuurlijk is de SP daartegen. De vraag is alleen — en daar gaat het mij om — of dit wetsartikel überhaupt hanteerbaar is voor het doel dat men voor ogen heeft, namelijk het aanpakken van de hele wereld achter de growshops. Ik kom daar straks nog op. Dit wetsvoorstel maakt het zo ruim, dat het bijna niet mogelijk is om effectief op te treden als je het over voorbereidingshandelingen hebt.”
(…)
“Ik had het over growshops om aan te geven dat daar sprake is van een verschuiving. Een aantal organisaties wijst erop dat in ieder geval de grote jongens niet in growshops komen. De anderen die er wel komen, zullen gaan zoeken naar andere oplossingen. In feite betekent dat het ondergronds gaan van de gehele sector. Dit bevordert echter niet de aanpak van de illegale kweek.”
(…)
“Wanneer is er sprake van een voorbereidingshandeling van iemand die met een Philips Son-T Pia lamp in zijn auto op weg is naar een boerderij? Philips en Osram maken die lamp. Ik kreeg daar vandaag een mailtje over van de organisatie van cannabisbetrokkenen. Is die persoon strafbaar? Die lamp wordt namelijk bij uitstek gebruikt in de hennepteelt. Dat kan niet missen. Als je die in je auto hebt liggen, dan heb je bij wijze van spreken iets met hennep. Is iemand op dat moment strafbaar? Het kan namelijk best zo zijn dat die persoon de lamp voor een ander doel gebruikt, bijvoorbeeld voor zijn kuikentjes die net zijn geboren.”
(…)
Mevrouw Berndsen-Jansen (D66): “Ik snap nooit waarom de VVD zo ontzettend blijft hangen in die oude verdragen, terwijl de wereld om ons heen verandert. Europese landen zijn wel degelijk bezig met het reguleren van de wietteelt. De heer Van der Steur geeft geen antwoord op mijn vraag hoe wij hadden kunnen voorkomen dat de zware georganiseerde criminaliteit ontstond vanwege het feit dat wij niet tot reguleren zijn overgegaan. Ik heb ook geen antwoord gekregen op mijn vraag over het veranderde standpunt van de VVD. De heer Teeven was als Kamerlid namelijk wel degelijk voor regulering.”
(…)
“Wetenschappers hebben onderzoek gedaan naar internationale verdragen die wel degelijk concluderen dat er mogelijkheden zijn. Laten we nou toch ook klip-en-klaar zijn over het feit dat ons hele gedoogbeleid op basis van internationale verdragen eigenlijk helemaal niet kan. Dat doe ik dus al vele jaren.”
(…)
Mevrouw Hilkens (PvdA): “Voorzitter. Na het optreden van collega Van der Steur, kan dit alleen een heel zure teleurstelling worden — die incasseer ik dan maar — want ik wilde eigenlijk proberen om het kort en simpel te houden. Ik ontken geenszins het feit dat er achter de hennepteelt, zoals wij die vandaag in Nederland kennen, georganiseerde misdaad schuilgaat, maar ik constateer tegelijkertijd het volgende. Je mag in Nederland in een coffeeshop cannabis kopen. Je mag alleen de cannabis, de hennep, niet kweken waarmee de coffeeshop bevoorraad wordt. Dat in zichzelf is volgens mij met name het probleem waar wij de hele tijd tegen aanlopen.

In het voorliggende voorstel wordt de voorbereidende handeling strafbaar gesteld, omdat wij de growshops niet meer willen, maar wij zijn allemaal nog wakker genoeg om ons te realiseren dat de, ik meen, 700 coffeeshops wel bevoorraad worden. Op dit moment … Sorry, ik hoor vanuit de zaal dat het 600 coffeeshops zijn; de heer Van der Steur bemoeit zich zelfs vanaf zijn zeteltje nog met mijn inbreng! Volgens mij zijn en blijven de coffeeshops per definitie illegaal bevoorraad worden, want het mag gewoon niet. Daar zit wat betreft de Partij van de Arbeid gewoon een terugkerend probleem in dit dossier. Met andere woorden, op de dag dat de VVD en de heer Van der Steur mij kunnen aantonen dat de cannabis als heilige manna uit de hemel neerdaalt rechtstreeks de coffeeshops in — misschien dat de heer Kees van der Staaij daar nog bij kan helpen — dan hebben zij mij aan boord. Dan is het probleem opgelost. Tot het moment dat wij dat niet hebben aangetoond, zie ik bij god niet wat wij hiermee zouden oplossen.

De PvdA is en blijft op termijn voor een gereguleerd stelsel. Wij zeggen niet dat je rücksichtslos te werk mag gaan, juist omdat je concurreert met georganiseerde misdaad. Ik zie wel degelijk de noodzaak van zorgvuldigheid, maar ik zie echt niet wat wij oplossen met dit sluitstuk van wetgeving.

Ik zie dat we iets oplossen door deze rare rekensom een keer kloppend te maken.”
(…)
Mevrouw Berndsen-Jansen (D66): “”Hennepteelt groeit de politie boven het hoofd” en “Overlast door wietpas verdubbeld”. Twee recente voorbeelden uit de media om de effecten van het drugsbeleid van dit kabinet duidelijk te maken: goede intenties, slechte maatregelen. Het valt te betwijfelen of het wetsvoorstel dat wij vandaag behandelen aan de effectiviteit van de bestrijding van de illegale hennepteelt bijdraagt. Mijn fractie is niet overtuigd door de antwoorden van de minister.

Van streng, strenger, strengst van Rutte I gaan we nu naar snel, sneller, snelst van Rutte II. Om te beginnen vraag ik hoe het kan dat de minister dit wetsvoorstel doorzet terwijl de Partij van de Arbeid zeer kritisch is. Wil de minister met of zonder toestemming van de Partij van de Arbeid verdergaan met dit wetsvoorstel? Stelt hij de verhouding met de coalitiepartner zo op prijs dat hij tegemoet gaat komen aan bepaalde eisen, of vindt de minister dit wetsvoorstel zo relevant dat hij met de zegen van de conservatieve partijen, zoals SGP, CDA, ChristenUnie en PVV, voldoende steun heeft? Cijfermatig heeft hij alleen met deze partijen een meerderheid in de Tweede en de Eerste Kamer. Op zich is dat al een unieke situatie.
(…)
Ook is het kabinet snel, sneller, snelst met het invoeren van vergaande maatregelen zonder eerst goed na te gaan of deze überhaupt effectief zijn. Het WODC pleit in het rapport “De wereld achter de wietteelt” voor een nader onderzoek voordat verdergaande maatregelen, zoals de strafbaarstelling van de voorbereidingshandeling met betrekking tot Lijst 2 van de Opiumwet of een vergunningenstelsel, zinvol kunnen worden doorgevoerd. Deze verdergaande maatregel is juist wat het kabinet met deze wetswijziging voorstelt, maar op basis van welk onderzoek doet het dat?

Hoe meer repressie, hoe hoger de winsten van criminelen. Dat geeft het kabinet zelf toe in de memorie van toelichting. Ook het onderzoeksrapport van het WODC “De wereld achter de wietteelt” is duidelijk: “Een eventuele schaarste van wiet kan mogelijk leiden tot meer concurrentie tussen criminele samenwerkingsverbanden, tot oplichtingpraktijken en aldus tot meer onderling geweld respectievelijk negatieve gezondheidseffecten voor consumenten. Ook het gevolg van de integrale aanpak kan zijn dat de markt crimineler wordt zonder het vooruitzicht dat aan de aanpak van de criminele samenwerkingsverbanden blijvend hoge prioriteit wordt toegekend.” Dit zijn citaten uit het onderzoeksrapport.

Met andere woorden, wij hebben hier te maken met episode twee van de mislukte film “De wietpas”. De volgende rapportage van EenVandaag wordt dan “Overlast door verbod op growshops verdubbeld”. Of durft de minister stellig te zeggen dat de effectiviteit van dit wetsvoorstel over een jaar is aangetoond?
(…)
Het kabinet gelooft in de maakbaarheid van de samenleving. Men denkt het probleem te kunnen oplossen door alles te verbieden en strafbaar te stellen, waardoor criminelen ineens bedenken: o jee, het is verboden, laten we het maar niet meer doen. Maar met een wetboek alleen pak je geen boeven. Hiervoor heb je ook een betere opsporing en meer agenten nodig. Zware georganiseerde criminaliteit wordt veroorzaakt doordat de achterdeur niet goed geregeld is. Dit wetsvoorstel voorziet in het nog moeilijker maken van de bevoorrading, terwijl de Opiumwet niets zegt over de wettelijke grondslag voor een gedoogbeschikking: de voordeur. Met andere woorden: het kabinet maakt een zootje van zowel de voordeur als de achterdeur van coffeeshops. Er wordt geen oplossing geboden. Sterker nog, het probleem wordt erger. Coffeeshops die wel binnen de perken van het gedoogbeleid willen blijven, krijgen het moeilijker. Georganiseerde criminaliteit gaat inventiever en creatiever met wietplantages aan de slag. Malafide growshops verdwijnen niet, maar gaan ondergronds.”
(…)
Ik had het erover dat D66 het hoog tijd vindt voor een realistisch drugsbeleid en het legaliseren en reguleren van cannabis. Dat heb ik vandaag al meerdere keren gezegd. Het kabinet focust op een repressieve en sterk juridische benadering van het drugsprobleem. Dat werkt dus niet. Bovendien is het wetsvoorstel een juridisch monster. Het is gewoon een slecht wetsvoorstel. De discussie die we met de minister bij aanvang van dit debat hadden, maakte dat wel duidelijk.

Laten we beginnen met de reikwijdte van de wet. Het kabinet wil personen en bedrijven die zelf niet telen, maar wel hun geld verdienen met het leveren van goederen of diensten die voor illegale hennepteelt worden gebruikt, met drie jaar gevangenis of een zware geldboete straffen. Voor deze sancties hoeft geen daadwerkelijke hennepkwekerij te bestaan, de middelen ervoor zijn voldoende. Iemand is niet alleen medeplichtig als hij weet dat de goederen voor illegale hennepteelt worden gebruikt, maar ook als hij een reden heeft tot vermoeden hiertoe. Dit gaat voor de D66-fractie te ver. Niet alleen Philips, ook tuincentra, bouwmarkten en andere bedrijven vallen onder de reikwijdte van de wet. Net zei de heer Van der Steur in een interruptie dat er wel een wietplantje aanwezig moet zijn. Ik heb dat nergens gelezen, dus vooralsnog ga ik uit van de wetstekst en de memorie van toelichting. Met producten die voor allerlei legale toepassingen worden gebruikt, kun je namelijk het productieproces van wietteelt in gang zetten.
(…)
Hoe zit het met de ruimte van het regeerakkoord voor lokaal maatwerk? Ongeveer twintig gemeenten die een vergunningstelsel hebben geïntroduceerd voor de growshops moeten deze intrekken. Dan hebben we ook nog de lokale experimenten voor gereguleerde wietteelt, waar ik verder niet op zal ingaan.

Voor mijn fractie is het helder. Over een jaar denk ik dat wij elkaar weer spreken, of misschien zien we dan opnieuw de desastreuze gevolgen van dit beleid in EenVandaag.”
(…)
De heer Oskam (CDA): “Het gaat mij te ver dat de caissière van de GAMMA moet vragen wat iemand met een plank gaat doen, want dan krijgen we een soort politiestaat. Dat wil het CDA absoluut niet. Ik wil ook niet dat een caissière vraagt wat iemand met een lamp gaat doen.
(…)
Ik had u graag willen helpen, mevrouw Berndsen. Ik had al een vraag voorbereid voor de minister over de onderzoeksplicht. In eerste instantie zei hij namelijk dat die onderzoeksplicht er moet komen. Prof. Borgers uit Groningen heeft er een artikel over geschreven waarin staat: dat zou wel wat specifieker mogen; kom maar met concrete voorbeelden. Ook werd de vraag gesteld wat men bij de GAMMA — om maar even de GAMMA te noemen — dan moet doen. Uiteindelijk heeft de minister hiervan afgezien. Hij heeft ook ingezien dat dit tot problemen leidt. Daarom heb ik net gezegd dat we goed moeten kijken naar de specifieke voorwerpen die je nodig hebt. Bij de Wet wapens en munitie geldt hetzelfde. Het gaat daarbij om specifieke onderdelen die geschikt zijn om tot dat wapen te behoren. Het schroefje is dus niet strafbaar, maar wel de trekker. Zo zouden we dat misschien ook bij goederen voor hennepkwekerijen moeten kunnen doen.”

Mevrouw Berndsen-Jansen (D66): “Waarom sluiten we dan niet gewoon aan bij artikel 36 van het Wetboek van Strafrecht?
De heer Oskam (CDA): “Ik heb daar geen antwoord op.”
(…)
Minister Opstelten: “Voorzitter. Ik dank de leden voor hun vragen en reacties in tweede termijn. Ik wil niet ingaan op alle betogen die zijn gehouden over het coffeeshopbeleid, de achterdeur, de internationale verdragen et cetera. Ik denk dat de Kamer daarover heldere afspraken met mij heeft gemaakt.
(…)
Ik ga kort in op het betoog van mevrouw Berndsen. Zij sprak over een multiplechoicevraag. De vraag is heel helder en het antwoord is “ja”. Als de wet in het Staatsblad komt — het voorstel moet nog wel naar de Eerste Kamer na de stemming in de Kamer hier — is dan ook de effectiviteit van de aanpak van de drugscriminaliteit verbeterd? Het antwoord is “ja”.

De volgende vraag was: is het voor mij vervelend dat mevrouw Hilkens een andere opstelling heeft dan ik? Ik vind dat altijd jammer, maar ik wacht de stemmingen af. Wij gaan een rustige periode tegemoet. Het is binnenkort Pasen, de Matthäuspassion wordt uitgevoerd, er is reden tot nadenken. Daarna zullen de stemmingen plaatsvinden.
(…)
De heer Van der Steur stelde eigenlijk geen vragen, maar gaf alleen instemming.
(…)
Mevrouw Berndsen heeft een paar vragen gesteld. Zij heeft ook de visie van haar partij en fractie gegeven, maar daar wil ik verder niet op ingaan.
(…)
Verwacht ik extra overlast door de sluiting van growshops? Nee, daar zie ik geen enkele reden toe. Dat heb ik aangegeven. Ik wil ook zeggen dat de gemeenten op grond van de overgangsregeling met de twintig gemeenten in staat zullen worden gesteld om die vergunningen gewoon in te trekken, zodat er op een nette manier afscheid van die legale positie van growshops kan worden genomen.
(…)
Ik dank de heer Bontes voor zijn steun. Die waardeer ik zeer.”
(…)
De heer Bontes (PVV): “Ik heb nog één dingetje gemist. Ik vroeg wat er gaat gebeuren met de aanbevelingen uit het rapport van de commissie-Van de Donk.

Minister Opstelten: “Dat is een terechte vraag, alleen al uit respect voor de naamgever van deze commissie en het rapport. Ik heb in mijn periode vele malen met de heer Van de Donk gesproken, ook over de uitvoering van het huidige coffeeshopbeleid. Ik denk dat ik het antwoord nu schuldig mag blijven. We zijn wel op koers door de commissie-Van de Donk. Aan het eind van het jaar zal ik komen met een brief waarin alle afspraken die ik met de Kamer heb gemaakt, zijn opgenomen. Dan zal ik ook conclusies verbinden aan de hele inventarisatie en de internationale juridische positie. De Kamer kent mijn opstelling daarin.
(…)
De voorzitter: “Hartelijk dank aan de minister. De algemene beraadslaging wordt gesloten. Over de amendementen en de wet zal aanstaande dinsdag 2 april worden gestemd.”

De VOC Blog

Welkom bij het VOC, dé koepel van alle organisaties en individuen in Nederland die gekant zijn tegen het verbod op cannabis. Repressie is dure en contraproductieve symboolpolitiek. Wereldwijd vindt het Nederlandse beleid van decriminalisering steeds meer weerklank. Het is tijd voor de volgende stap: cannabis uit de strafwet.

This site is protected by Comment SPAM Wiper.