Klik hier om naar de afdeling Citaten over drugs en prohibitie te gaan.

Een kleine greep:

© Gonzo media

“There is something very special about illegal drugs. If they don’t always make the drug user behave irrationally, they certainly cause many non-users to behave that way.”
Lester Grinspoon & James B. Bakalar, ‘Marihuana, the Forbidden Medicine’

“Op veel plaatsen vormen de coffeeshops een nuttige voorziening voor de cannabisconsument die niet echt problemen veroorzaken.”
‘Geen deuren maar daden’, rapport Adviescommissie Drugsbeleid Van de Donk

“Laten we blij zijn met elkaar! Laten we optimistisch zijn! Laten we zeggen: Nederland kan het weer! Die VOC-mentaliteit: over grenzen heen kijken, dynamiek! Toch?”
Jan Peter Balkenende, Algemene Beschouwingen 2006

“Het echte probleem met het gedoogbeleid is dat productie en aanvoer van softdrugs verboden zijn en daarmee per definitie de criminaliteit bevorderen. Dat los je niet op door coffeeshops te sluiten.”
Job Cohen, Gastenblog Pauw & Witteman, februari 2010

“I think that the war on drugs has been an utter failure. And I think that we need to rethink and decriminalize our marijuana laws.”
Barack Obama

“Want alle wetten, die zonder enig ongelijk van een ander geschonden konnen worden, verstrekken tot spot: en ‘t is ‘er zo verre af dat zy de lusten en begeerlijkheden der menschen zouden breidelen, dat zy, in tegendeel, tegen de zelfden aanspannen: want wy trachten altijt naar ‘t geen, dat verboden is, en begeren dat, ‘t welk aan ons geweigert word. Aan de ledige menschen ontbreekt ook nooit vernuft, om die wetten te leur te stellen, die van dingen opgerecht worden, de welken men niet volstrektelijk kan beletten; gelijk ‘er zijn de maaltijden, spelen, verçieringen, en andere diergelijke dingen, daar af d’ overdaat alleen quaat is, en die naar yders staat en middelen geacht moeten worden: in voegen dat men zulks door geen algemene wet kan bepalen.”
Baruch Spinoza (1632-1677)

Het portret is een aflevering van een serie over verenigingen in Nederland die Gordts en schrijver Marcel van Roosmalen voor de krant hebben gemaakt. Gordts woonde op 18 augustus een VOC-vergadering bij in het Amsterdamse Cannabis College en begint haar reportage als volgt:

“De Oudezijds Achterburgwal. Je hebt mensen die bij het horen van die straatnaam meteen de hoerenbuurt voor zich zien, en je hebt er die slechts denken aan de Universiteit van Amsterdam. Ik ben een braaf Belgje, en nu Googlemaps me steeds dieper de rosse buurt in drijft, schrik ik. Had ik mijn zonnebril maar op!”

Joep Oomen (© Gonzo media)

Aangekomen bij het Cannabis College constateert Gordts dat het daar ‘niet echt naar wiet’ ruikt: “Het Cannabis College lijkt er vooral op gebrand te laten zien wat er nog méér met hennep wordt gedaan.” De aanwezige VOC-ers zitten ‘keurig aan de koffie’. “De man die zich fronsend over een oude laptop heeft gebogen, lijkt me -ik weet niet, hoor- een beetje saai. De meneer naast hem heeft wat weg van mijn bejaarde buurman. Gestreken overhemd, goudomrand brilletje. Ik bespeur een zekere ontgoocheling bij mezelf.”

De schrijfster besluit in te grijpen en vraagt om een ‘voorstelrondje’. “Namen en leeftijden noteren, voor enige houvast. De man met de laptop blijkt Joep Oomen (48) te heten en als voorzitter te fungeren. Dat betekent niet dat hij ook daadwerkelijk voorzitter is. “Want”, doceert een andere meneer zijnde gepensioneerd psychiater Freek Polak (68), “wij zijn geen vereniging.” Geen vereniging. Dat zal de redactie leuk vinden. “Nee, wij zijn een vereniging in oprichting”, zegt de man met de button, de in cannabis gespecialiseerde journalist Derrick Bergman (39), “maar echt opgericht worden we waarschijnlijk nooit.”

De VOC vergadert in het Cannabis College, 18 augustus 2010. Links op de foto Emily Gordts (© Gonzo media)

Joep Oomen vertelt over de geschiedenis van de vereniging: “De VOC is ontstaan in december 2008, vlak na het Cannabis Tribunaal in Den Haag. Er is in het Nederlandse parlement geen discussie over het cannabisverbod, terwijl dat de belastingbetaler 8 miljoen euro per week kost en voor heel wat maatschappelijke onrust zorgt.”

Gordts plugt uitdrukkelijk de VOC-site in haar subtiel ironische reportage: “Ik zou zeggen: slaat u er de website van de VOC eens op na. Ja, ik ga de URL nadrukkelijk noemen, want op de keper beschouwd ben ik het met deze mensen eens. Op www.voc-nederland.org vindt u alle details, inclusief 18 negatieve effecten van het cannabisverbod.”

V.l.n.r.: Joep Oomen, Freek Polak, Rowena Huijbregts, Myranda Bruin, Tom Selevsek (© Gonzo media)

Een dag later hikt de schrijfster aan tegen de deadline. “Wat moet ik nou? Ik bel Derrick. Hij is journalist en begrijpt wellicht dat ik in de penarie zit. We praten lang over het cannabisverbod. Klinkklare onzin, in stand gehouden door halve leugens. (…) Ja, ik begin het te snappen. Ik kan nu ook wel een paar redenen noemen waarom het cannabisverbod zo snel mogelijk moet worden opgerookt. Ga ik niet doen. Zoals dat wel vaker gaat, is de praktijk een stuk interessanter dan de theorie. Derrick heeft drie zonen, van wie twee van alcohol- en wietverwelkomende leeftijd. Drinken doen ze nauwelijks. De zestienjarige -van het genre ‘pa, je doet maar’- moet niets hebben van cannabis. Zijn broer van achttien verdampt af en toe wat wiet in een vaporizer, de gezondste manier om het binnen te krijgen. Engeltjes dus, die drie Bergmannetjes.”

Links documentairemaker Michaël Schaap, die de registratie van het Cannabis Tribunaal 2010 maakt. (© Gonzo media)

“Maar luister. Laatst kreeg Derrick de beide zonen van vrienden over de vloer. Gezellig samen in de woonkamer, niets aan de hand. Derrick begon een joint te rollen. En wat denk je? Die jongens -15 en 17- konden hun ogen niet van zijn rollende vingers afhouden. O, mochten ze ruiken? Voelde het goed? Hoe snel werd-ie stoned? Ze vroegen nog nét niet om een hijsje. Wat een belangstelling! Bijna obsessief, man. ‘Wat vindt jullie vader eigenlijk van blowen?” vroeg Derrick. “Die flikkert ons er direct uit als we ook maar een joint aanraken.” Cannabisverbod opheffen? Ik zeg: doen!”

Het hele artikel, met fraaie foto van David Galjaard en Christian van der Kooy, is verschenen in NRC.next van 26 augustus 2010

Beeld: Algemeen Dagblad

Peter de Jonge, ad interim hoofdredacteur van het AD, schrijft in de krant van 24 augustus:
“De drie partijen, VVD, CDA en PVV, die onderhandelen over de vorming van een kabinet hebben met elkaar gemeen dat ze een streep willen zetten door het typisch Nederlandse gedoogbeleid. Als het doel is overlast voor burgers bestrijden, valt dit te prijzen. Maar er zijn vast andere middelen te bedenken. Want sluiting van coffeeshops betekent niet dat het gebruik van softdrugs ineens stopt. Het leidt tot een situatie van ver voor de min of meer geregelde verkoop toen de handel illegaal was. Verkoop door koeriers op sinistere plekken is geen goed alternatief.”

Coffeeshop De Apotheker in Eindhoven (© Gonzo media)

Volledige legalisering is volgens de krant ‘gezien het beleid in andere Europese landen een stap te ver’, maar heeft tal van voordelen: “Er is controle op kwaliteit en sterkte. Ook wordt het kweken uit de illegaliteit gehaald, zodat ook daar toezicht mogelijk is. En de politie wordt niet belast met de opsporing van iets dat we aan de andere kant door de vingers zien.” Conclusie: het onderwerp zal altijd controversieel blijven, ‘maar de deuren sluiten lijkt op dit moment niet de verstandigste maatregel.’

Verderop in de krant schrijven verslaggevers Paul van der Zanden en Hans van Soest:
Coffeeshops gaan barre tijden tegemoet. De rechtse partijen die onderhandelen over een nieuw kabinet willen alledrie afrekenen met het huidige gedoogbeleid voor soft drugs. “Stoere praat, maar het lost de problemen niet op,” vinden tegenstanders.
Liefhebbers van een joint houden hun hart vast nu VVD en CDA een minderheidskabinet willen smeden met gedoogsteun van de PVV. “Dit is voor ons de slechtst denkbare combinatie,” zegt Derrick Bergman van de VOC, een belangenclub voor coffeeshops en gebruikers van softdrugs. “Deze partijen willen het succes van het Nederlandse gedoogbeleid bij het grofvuil zetten.”

Klik hier voor een PDF van het hoofdcommentaar en het artikel ‘Coffeeshops krijgen het zwaar’

Ernst Hirsch Ballin (© Gonzo media)

De voorgestelde wet richt zich niet op de hennepteelt zelf, maar op zogenaamde voorbereidings- of bevorderingshandelingen, die zich in Hirsch Ballin’s woorden “afspelen in een voorfase, voorafgaand aan de daadwerkelijke overtreding van de Opiumwet”. Er hoeft dus nog geen stek of wietzaadje de grond in te zijn gegaan om al strafbaar te zijn. Op 2 april vroeg Hirsch Ballin advies over zijn wetsvoorstel aan de Raad voor de Rechtspraak, de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak (NVvR).

De NVvR kwam als eerste met haar advies en liet weinig heel van het voorstel. Het is haar vooral een doorn in het oog dat de minister niet duidelijk maakt of het wetsvoorstel alleen de grootschalige hennepteelt betreft of ook de kleinschalige. ‘Ter vermijding van discussies in de rechtszaal zou de NVvR graag zien dat dit uitdrukkelijk wordt opgenomen in de doelstelling van het wetsvoorstel.’

Sticker van ENCOD

De “considerans” bij het wetsvoorstel maakt de zaken nog onduidelijker. Daarin stelt Hirsch Ballin dat zijn wet wenselijk is voor “een effectieve bestrijding van de illegale productie van cannabis, die het nationale gebruik sterk overstijgt”. Terecht vraagt de NVvR: ‘Betekent dit dat het wetsvoorstel alleen ziet op bestrijding van grootschalige illegale hennepteelt die bestemd is voor de export of is hier iets anders bedoeld? De huidige formulering van de considerans leidt tot onduidelijkheid met betrekking tot hoe het wetsvoorstel dient te worden uitgelegd.’

In keurig juridisch jargon concludeert de NVvR dat de wet overbodig is: ‘De NvVR vraagt zich echter af wat precies de toegevoegde waarde is van dit wetsvoorstel ten opzichte van het huidige recht. (…) Afgezien van eventuele ruimere mogelijkheden in verband met de opsporing is het de NvvR niet duidelijk welke lacunes er in de strafwet zouden zijn ten aanzien van de strafrechtelijke aansprakelijkheid van het voorbereiden en faciliteren van grootschalige hennepteelt.’ Oftewel: grootschalige teelt kan al lang worden aangepakt, daarvoor is deze nieuwe wet niet nodig.

Highlife hennepbeurs 2006 in de RAI Amsterdam (© Gonzo media)

De VNG is iets milder in haar oordeel, maar plaatst wel een paar kritische kanttekeningen. ‘Het mag niet onopgemerkt blijven dat het gedogen van vergelijkbare handelingen door tuincentra of soortgelijke bedrijven een grijs gebied creëert, dat misverstanden in de hand werkt en het gelijkheidsbeginsel ongewenst op spanning zet. Tuincentra kunnen in de verleiding komen om bij een toenemende vraag grootschaliger bepaalde producten aan te bieden en omgekeerd bestaat de mogelijkheid dat growshops hun assortiment dusdanig uitbreiden dat zij aan te merken zijn als tuincentrum.’

© Gonzo media

Ook zien de gemeenten de bui al hangen als het gaat om de handhaving van alweer een nieuwe repressieve wet uit Den Haag: ‘Het voorstel levert enige onduidelijkheid op als het gaat om toezicht en handhaving. De ervaring leert, met het nog recent doorgevoerde ‘paddoverbod’, dat gemeenten in toenemende mate verantwoordelijk worden gesteld voor het toezicht op door de wetgever strafbaar gestelde handelingen.’

De Raad voor de Rechtspraak levert meer fundamentele kritiek op de growshopwet. ‘De Raad vraagt zich of of in de Memorie van Toelichting (MvT) voldoende aandacht wordt besteed aan de reikwijdte van de strafrechtelijke aansprakelijkheid en de onderzoeksbevoegdheden onder het bestaande regime en aan de praktische kant van het bewijs.’ Of in gewoon Nederlands: met de nieuwe wet zijn wel heel veel mensen potentieel strafbaar, terwijl het bewijs van hun eventuele schuld nauwelijks rond te krijgen is.

Zo stelt Hirsch Ballin dat de in growshops aangeboden producten “geheel in de sleutel staan van de hennepteelt”. Maar volgens de Raad is het nog maar helemaal de vraag “of de rechter hiervan in de strafrechtelijke praktijk bij de vraag naar het bewijs zonder meer van uit mag gaan”. ‘Ventilatoren en pompen kunnen bijvoorbeeld ook voor andere doeleinden worden gebruikt. Gelet op de ervaringen in het verleden mag verwacht worden dat hierop veelvuldig een beroep zal worden gedaan op een wijze die niet onmiddellijk van de hand kan worden gewezen (een Meer- en vaartverweer).’

De Raad ziet nog meer haken en ogen aan de growshopwet. ‘In dit verband is ook van belang of (…) niet verwacht mag worden dat winkeltjes die thans de titel “growshop” hebben, hun naam niet zullen wijzigen en/of hun assortiment niet zodanig zullen verbreden dat niet eenvoudig kan worden gesteld dat alle of de meeste voorwerpen bestemd zijn voor de grootschalige hennepteelt.’ Met nadruk stelt de Raad dat zij opnieuw advies wil geven, als het wetsvoorstel op belangrijke onderdelen wordt gewijzigd.

Hirsch Ballin: huiswerk overdoen (© Gonzo media)

Drie slechte rapporten kortom: Hirsch Ballin moet zijn huiswerk overmaken. De kans dat hij daar snel aan toe komt lijkt klein, nu hij naast justitie ook het ministerie van binnenlandse zaken demissionair leidt. Tot 7 augustus is hij zelfs de baas van het land, want zowel Balkenende als vice-premier Rouvoet zijn met vakantie. Je zou dus zeggen dat Hirsch Ballin wel wat anders aan zijn hoofd heeft dan de kleine 275 growshops die ons land nog telt. Zijn opvolger richt de blik hopelijk naar Europa, waar growshophouders in landen als Spanje, Engeland, Duitsland en Tsjechië probleemloos hun winkels runnen.  En waar hennepbeurzen, anders dan in Nederland, gewoon zijn toegestaan.

Klik hier voor een PDF van het advies van NvVR

Klik hier voor een PDF van het advies van de VNG

Klik hier voor PDF advies Raad voor de Rechtspraak

Zie ook: Hirsch Ballin verklaart oorlog aan grootschalige hennepteelt (VOC-Blog 1 april 2010)

Jan Lonink (PvdA)

Het vijf pagina’s tellende artikel begint met de persconferentie die burgemeester Jan Lonink op 1 juni 2007 gaf over de voorgenomen verplaatsing van Checkpoint richting Belgische grens. Een journaliste vraagt Lonink wat er toch gaande is bij Checkpoint: onderweg naar het stadhuis heeft ze gezien dat het er wemelt van de politie. “Cameralieden van de regionale omroep laten de burgemeester acuut voor wat hij is en hollen naar de nabijgelegen coffeeshop. Daar kunnen ze nog net het begin filmen van de politie-inval die het Openbaar Ministerie precies die dag heeft gelast. Burgemeester Lonink, toch gesprekspartner van het het OM en de politie in de lokale driehoek, weet tot vlak voor de inval van niets.”

Sjors van Beek, auteur van het artikel in Binnenlands Bestuur, noemt het voorval ‘misschien wel exemplarisch voor de gang van zaken rond Checkpoint’. Niet voor niets heet zijn verhaal ‘Coffeeshop splijt driehoek’. Slachtoffer van de stille strijd tussen gemeente en Openbaar Ministerie is Checkpoint-eigenaar Meddie Willemsen, die klem raakte tussen twee overheden met verschillende agenda’s, zoals zijn advocaten het formuleerden.

Coffeeshop Checkpoint in Terneuzen

De hoofdrolspelers doen opmerkelijke uitspraken in het artikel. Zo zegt Jan Dalebout, tussen 2005 en 2010 chef van het politiedistrict Zeeuws-Vlaanderen, over de ‘overlast’ die Checkpoint zou hebben veroorzaakt: “Die werd niet gestaafd door politiecijfers, maar je moet denken aan foutparkeerders, verkeersbewegingen, wildplassen. Eigenlijk niet anders dan wat er gebeurt rond een willekeurige Ikea-vestiging: het werd onrustig in de straat.”

Dat Terneuzen eind vorige eeuw coffeeshops toestond was niet voor niets, schrijft Van Beek: “In de jaren ‘90 telde Terneuzen zo’n negentig illegale dealpanden, de markten voor soft- en harddrugs waren vermengd, er vonden liquidaties plaats.”

Tot in 2008 wees de gemeente de weg naar de coffeeshops in Terneuzen: 100% affichering

Jan Lonink, sinds 2003 burgemeester van Terneuzen, toont zich gefrustreerd over de verwijten van ‘pappen en nathouden’ toen Checkpoint nog open was. Hij bestrijdt dat hij overtredingen door de vingers zag: “Dat klopt gewoon niet, we hebben geen énkele overtreding door de vingers gezien. En het plaatsen van die verkeersborden hebben we vooraf besproken in de driehoek. Justitie protesteerde daar niet. Maar wij krijgen zo wel een stempel.”

André Beckers, hoofd van het advocatenteam van Checkpoint, spreekt van een ordinaire machtsstrijd in de driehoek: “De officier van justitie heeft over de rug van Checkpoint laten zien wie het in de driehoek voor het zeggen heeft.”

André Beckers staat de pers te woord na de Checkpoint uitspraak van 25 maart 2010 (foto © Gonzo media)

De meest bizarre uitspraken doet officier van justitie Rob Rammelo, verantwoordelijk voor het strafproces tegen Checkpoint, maar geen lid van de lokale driehoek. Hij had onvoldoende zicht op wat er in die driehoek gebeurde, erkent hij nu. “Achteraf heb ik begrepen dat er wel degelijk werd gesproken over het uitdijende Checkpoint, maar vanuit mijn optiek gebeurde er weinig concreets, de shop blééf maar groeien.” Daar had eigenaar Willemsen makkelijk iets aan kunnen doen, meent Rammelo, door niet te verkopen aan mensen die hun cannabis “kennelijk de grens over willen brengen” of maximaal 1 gram per persoon te verkopen.

Het probleem van de achterdeur is volgens Rammelo makkelijk op te lossen: “Een coffeeshophouder weet dat hij met een pondje handelswaar uit de voeten moet. Voor de lokale markt is dat voldoende en dan valt niemand hem lastig. Als hij er voor kiest om klein te blijven, is het best. En als hij zorgt dat iemand anders een stash, een opslagplaats, heeft en hem van daaruit af en toe een pondje toeschuift, dan is die ánder de crimineel, niet de coffeeshophouder.”

Advocaat Beckers heeft één ding geleerd van de Checkpoint zaak: “Alles wat je bespreekt met de burgemeester moet je ook expliciet voorleggen aan het OM: wat vindt úw organisatie hier van? Op papier is zo’n driehoek een hechte eenheid, maar als het er op aan komt schuiven partijen de verantwoordelijkheden voortdurend naar elkaar door. De coffeeshophouder denkt dat hij aan tafel zit met “de overheid”, maar in werkelijkheid is hij vogelvrij. Als je de achterdeur aanpakt, is het gedoogbeleid illusoir.”

Meddie Willemsen doorbreekt vanuit het buitenland voor één keer zijn stilzwijgen in Binnenlands Bestuur. Hij benadrukt dat hij ‘een proefkonijn’ is: “Als dit succes heeft, kunnen alle coffeeshops in Nederland sluiten. Want dan ben je crimineel als je spullen aanneemt aan de achterdeur. Ik word nu bestempeld als criminele organisatie omdat ik zelf voor mijn eigen wiet zorgde. Maar dat is de enige mogelijkheid, zeker als je wilt weten wát je precies verkoopt.” Nog steeds begrijpt hij niets van de gang zaken: “Ik doe niks anders dan inkopen en verkopen. Sinds 1995 ben ik 25 a 30 keer gecontroleerd. Op twee keer na ging dat altijd goed.”

Al in 2002 vertelde Willemsen aan de Belastingdienst hoe zijn voorraadbeheer in elkaar zat: vanuit verschillende stashes vervoerde hij steeds 500 gram naar zijn shop. “Hier is een heel vies spelletje gespeeld. Ik vecht dus door, ik wil niet worden weggezet als een crimineel. Wij waren juist een van de weinige coffeeshops die géén zaken deden met criminelen. Ik heb mijn geld legaal verdiend, mijn personeel heeft zelfs gewoon WW gekregen na de inval. Als ik dit win, zou ik een claim kunnen indienen waar de gemeente failliet aan kan gaan. De Raad van State zal dus haar uiterste best wel doen om de gemeente in het gelijk te stellen. Maar het gaat me om mijn gelijk. Checkpoint was géén criminele organisatie!”

Klik hier voor een PDF-versie van het hele artikel uit Binnenlands Bestuur van 2 juli 2010

Zie ook: Vonnis Checkpoint: Coffeeshop = criminele organisatie (VOC-Blog 25 maart 2010)

Ab Klink (Foto: Hadewych Veys / VWS)

Klink (CDA), demissionair minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, schreef de brief mede namens zijn collega’s van justitie, binnenlandse zaken en jeugd. Hij beschrijft hoe het demissionaire kabinet in de komende periode verder gaat met het drugsbeleid. In aansluiting op de zogenaamde Hoofdlijnenbrief van september 2009 noemt Klink drie punten waarop het coffeeshopbeleid de komende jaren gericht zal zijn:

-’kleinschaligheid en de lokale gebruiker’
-’de beheersing van het aantal coffeeshops (de lokale situatie is daarbij leidend)’
-’meer aandacht voor de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit in relatie tot de coffeeshop’

Het kabinet gaat door met de ‘coffeeshoppilots’, waarvoor in totaal vijftien gemeenten een voorstel hebben ingediend. Die voorstellen worden op dit moment beoordeeld. Ernst Hirsch Ballin (CDA), demissionair minister van binnenlandse zaken, wil dat de pilots ‘nog deze zomer’ van start gaan.

© Gonzo media

Gemeenten wisten al dat experimenten aan de achterdeur afgekeurd zouden worden, maar er blijkt nog een taboe te zijn: de 500 grams voorraadregel voor coffeeshops. Klink: “Elementen van pilots die niet passen binnen de bestaande regelgeving, zoals het experimenteren met een grotere handelsvoorraad, komen niet in aanmerking voor ondersteuning.”  Het was nota bene de commissie Van de Donk (ook CDA) die in haar advies aan het kabinet pleitte voor bijstelling van de onwerkbare voorraadregel. Citaat uit dit advies, ‘Geen deuren maar daden’, pagina 44-45:

“Ten derde ligt er het probleem van de hanteerbaarheid van de maximering van de handelsvoorraad op een halve kilo; hierover is zowel van de zijde van de coffeeshopbranche als de kant van de handhavers (politie, openbaar ministerie, belastingdienst) gewezen op het problematisch karakter hiervan. Dit zal niet veranderen als het bestaan van erg grote coffeeshops en de toestroom van drugstoeristen wordt tegengegaan – ook dan zal er, afhankelijk van de lokale situatie, een variatie in kleinere en grotere shops bestaan. (…) Overwogen kan worden, nu de commissie meent dat de strafrechtelijke handhaving aanscherping verdient, de regels over de maximum hoeveelheid zodanig bij te stellen dat de driehoek daarbij ruimte tot manoeuvreren heeft.”

Met dit nieuwe taboe beperkt het kabinet de ruimte van lokale overheden nog verder en handhaaft zij een absurde regel, die geen enkel redelijk doel dient. En de coffeeshoppilots? Die zijn door Den Haag overbodig gemaakt, nog voordat ze begonnen zijn.

Klik hier voor een PDF-versie van de brief, d.d. 12 juli 2010.

Jan-Peter 'fuck drugs' Balkenende in Volendam, 5 juni 2010

Rotterdam was de eerste grote stad die werk maakte van de wens van de kabinetten-Balkenende om coffeeshops in de buurt van scholen te sluiten. Per 1 juni 2009 verloren zestien shops binnen een straal van hemelsbreed 200 of 250 meter loopafstand van middelbare en MBO scholen hun vergunning.

De resultaten blijken ruim een jaar later nihil: het cannabisgebruik in de stad is gelijk gebleven. NRC/Handelsblad citeert sociologe Nicole Maalsté, o.a. auteur van “Polderwiet”: “Met een beperking van het aanbod kan je de omvang van de vraag niet beïnvloeden.”

Op dit moment legt onderzoeksbureau Intraval de laatste hand aan een onderzoek naar de effecten van de massa-sluiting, dat in september wordt verwacht. NRC/Handelsblad sprak met een aantal coffeeshophouders in de Maasstad, onder wie Freek Westerman, eigenaar van coffeeshop Reefer. Oorspronkelijk had hij drie shops, nu nog één. Maar die draait tegenwoordig evenveel omzet als vroeger de drie shops samen. Westerman: “Met dank aan Ivo Opstelten. En hij maar denken dat-ie een grote jongen is geweest door de sector keihard aan te pakken.”

Beeld: VOC

Ilonka Kamans, advocaat van tien gedupeerde coffeeshophouders, constateert dat de drugsoverlast in de stad is toegenomen sinds de sluitingen. Kamans: “Die scooterjongens op de Maasboulevard zijn echt niet allemaal pizzabezorgers.” Freek Westerman benadrukt dat de gemeente een groot deel van de ellende aan zichzelf te danken heeft, maar dat de coffeeshops opdraaien voor de gevolgen van de gevoerde “symboolpolitiek”.

Tragisch genoeg zijn ook de kwetsbare jongeren -om wie het allemaal begonnen is- slachtoffer van het anti-coffeeshopbeleid. Onderzoeker Wouter de Jong concludeert in zijn studie “Blowen op Zuid” dat coffeeshops een cruciale rol spelen bij het bereiken van jonge probleemblowers. De Jong: “Op die plekken kan je ze informeren over de gevaren van hun gedrag. Sluit je al die zaken, dan ben je ze kwijt, terwijl ze vrolijk doorroken omdat ze op een andere manier toch wel aan hun spulletjes komen.”

Eerder drukte de Volkskrant al een brief van VOC-er Derrick Bergman af (klik hier voor PDF-versie). Hieronder de tekst van de brief van arts en auteur Peter Warnaar, verschenen in de Volkskrant van 17 juli 2010. Uit beide brieven verwijderde de redactie een aantal zinnen; scroll naar beneden voor de oorspronkelijke versie.

Bram Bakker (Foto Wikimedia)

Genotmiddelen
Op de U-pagina van 3 juli betoogt collega Bram Bakker dat cannabis de gevaarlijkste drug is en verboden moet blijven. Dat een commissie van deskundigen cannabis als minder gevaarlijk heeft bevonden dan bijvoorbeeld alcohol ‘zegt hem niet zoveel’. Dat vind ik toch wel een wat wonderlijk standpunt en hij onderbouwt dat al even wonderlijk, namelijk door te wijzen op ‘het toenemend aandeel van cannabis’. Hij bedoelt waarschijnlijk het procentueel toenemen van het aandeel in de oorzaken van psychosen. Dat heeft echter niets te maken met de rangorde van gevaarlijkheid in de thans bekende psychotrope stoffen.

Verder beweert Bakker dat als het verbod wordt opgeheven de problemen zullen toenemen. Dat is pure speculatie en bovendien niet waarschijnlijk. Dat cannabis een gevaarlijke stof bevat, vooral voor jonge mensen en hen die aanleg hebben voor schizofrenie en borderline stoornissen ben ik geheel met Bakker eens. Dat een verbod hiervoor de oplossing zou zijn, lijkt mij een onjuiste en ongewenste conclusie.

▪ Ten eerste is een dergelijke maatregel onethisch. De Staat is er (onder andere) voor om de burgers tegen elkaar te beschermen, niet de burgers tegen zichzelf.
▪ Ten tweede is de maatregel ineffectief, strenge vervolging zoals in de Verenigde Staten heeft niet geleid tot afnemend gebruik.
▪ Ten derde werkt het verbieden van genotmiddelen de misdaad in de hand; ten gevolge van het verbod gaan er grote bedragen in om zodat omkoping aan de orde van de dag is. Corruptie neemt toe, alsmede gewapende overvallen. Ook de kleine misdaad zal toenemen alsmede overbelasting van politie- en gevangenispersoneel.
▪ Ten vierde neemt ook de minachting voor de wet toe. Een wet die burgers vervolgt wegens het gebruik van alcohol of zelfs onschuldiger middelen, wordt terecht geminacht en ontdoken. Dit werkt ontwrichtend en bevordert de volksgezondheid niet. De enigen die blij zullen zijn met Bakkers mening zijn de grote drugshandelaren.

Cannabis werkt door het losmaken van associatieve netwerken in de hersenen en de psyche. Vanzelfsprekende opvattingen en (voor-)oordelen worden als futiel en lachwekkend ervaren. Dat kan heel schadelijk zijn voor een jong brein dat nog geen vaste persoonlijkheid heeft ontwikkeld of genetisch slecht is toegerust. Het kan echter heel gezond zijn voor een wat vastgeroeste persoonlijkheid die het eigen associatieve netwerk van normen en opvattingen te zeer heeft vastgezet in niet geheel reële overtuigingen. Zo gezien zou ik collega Bakker willen aanraden er eens eentje op te steken. Het zou, denk ik, zijn werk nog meer inhoud geven.

Edith Ringnalda tijdens op Cannabis Bevrijdingsdag 2010 in het Amsterdamse Westerpark (© Gonzo media)

P. Warnaar, Ansen
arts, auteur

Op de website van Edith Ringnalda verscheen al op 12 juli de volledige, niet ingekorte tekst van Warnaar’s brief: de verwijderde woorden en zinnen zijn in onderstaande versie vet gemaakt:

From: P. Warnaar
To: volkskrant
Sent: Tuesday, July 06, 2010 8:14 PM
Subject: t.a.v. opinie en debat

In de Volkskrant van zaterdag 3 juli betoogt collega B. Bakker opnieuw dat cannabis de gevaarlijkste drug is en verboden moet blijven. Dat een commissie van deskundigen cannabis als minder gevaarlijk heeft bevonden dan bv alcohol “zegt hem niet zoveel”. Dat vind ik toch wel een wat wonderlijk standpunt en hij onderbouwt dat al even wonderlijk, nl door te wijzen op “het toenemend aandeel van cannabis”. Hij bedoelt waarschijnlijk het procentueel toenemen van het aandeel in de oorzaken van psychosen. Dat heeft echter niets te maken met de rangorde van gevaarlijkheid in de thans bekende psychotrope stoffen.
Verder beweert Bakker dat als het verbod wordt opgeheven de problemen zullen toenemen. Dat is pure speculatie en bovendien niet waarschijnlijk.
Dat cannabis een gevaarlijke stof bevat, vooral voor jonge mensen en hen die aanleg hebben voor schizofrenie en borderline stoornissen ben ik geheel met Bakker eens. Dat een verbod hiervoor de oplossing zou zijn lijkt mij een onjuiste en ongewenste conclusie.
Ten eerste is een dergelijke maatregel onethisch. De Staat is er (o.a.) voor om de burgers tegen elkaar te beschermen, niet de burgers tegen zichzelf. Ten tweede is de maatregel ineffectief, strenge vervolging zoals in de USA heeft niet geleid tot afnemen van het gebruik. Ten derde werkt het verbieden van genotmiddelen de misdaad in de hand; er gaan ten gevolge van het verbod zulke grote bedragen om in de handel ervan dat omkoping aan de orde van de dag is. Corruptie bij ambtenaren van douane, politie en burgerlijk bestuur neemt toe, alsmede gewapende overvallen. Ook de “kleine” misdaad neemt toe en overbelasting van opsporing en gevangeniswezen. Ten vierde neemt ook de minachting voor de wet toe. Een wet die burgers doet vervolgen wegens het gebruik van alcohol of zelfs onschuldiger middelen wordt terecht geminacht en ontdoken.
Dit alles werkt ontwrichtend op de maatschappij en bevordert de volksgezondheid niet. Het is mij een raadsel hoe collega Bakker zich zo heeft laten meeslepen in een ideeënstroom waarbij het verbieden van een genotmiddel als oplossing wordt gezien voor de schadelijke effecten op sommige kwetsbare gebruikers.
Dat heeft toch nog nooit gewerkt?
De enigen die blij zullen zijn met Bakkers mening zijn de grote drugshandelaren. Hiermee wil ik uiteraard niet suggereren dat zij hem financieel tegemoet zijn gekomen, maar ik hoop dat deze gedachte hem tot enige voorzichtigheid maant in zijn opvattingen.
Cannabis werkt door het losmaken van associatieve netwerken in de hersenen en de psyche. Vanzelfsprekende opvattingen en (voor)oordelen worden als futiel en lachwekkend ervaren. Dat kan heel schadelijk zijn voor een jong brein dat nog geen vaste persoonlijkheid heeft ontwikkeld of genetisch slecht is toegerust voor de synthese daarvan. Het kan echter ook heel gezond zijn voor een wat vastgeroeste persoonlijkheid die het eigen associatieve netwerk van normen en opvattingen te zeer heeft vastgezet in niet geheel reële overtuigingen. Zo gezien zou ik collega Bakker willen aanraden er eens eentje op te steken. Het zou, denk ik, zijn werk nog meer inhoud geven.

P.Warnaar, arts, auteur
Ansen

Klik hier voor de volledige brief van VOC-er Derrick Bergman over Bram Bakker op de website van DC Lama
Klik hier voor een PDF van de ingekorte versie, gepubliceerd in de Volkskrant van 26 juni 2010

Klik hier voor het artikel ‘Het geval Bram Bakker’ uit HP/De Tijd #8, januari 2005  (inclusief reacties)

De twee coffeeshopboten aan de Maas: Mississipi en Smoky (© Gonzo media)

Cannabis is overal in de Europese Unie verboden, schrijft Bot in zijn advies en valt daarom niet onder het vrije verkeer van goederen en diensten. Bovendien mogen EU-lidstaten zelf beslissen wat nodig is om de openbare orde in hun land te handhaven. Bot: “Het drugstoerisme is een reële en ernstige bedreiging van de openbare orde in Maastricht en daarom mogen niet-Nederlanders worden uitgesloten om de bewoners van Maastricht zelf te beschermen tegen overlast. Bovendien gaat achter het drugstoerisme de georganiseerde misdaad schuil en dat bedreigt de hele EU. Ieder land verplicht er zich toe om de drugshandel te bestrijden. De maatregel van Maastricht past in dat kader.”

Presentatie "Limburg trekt z'n grens" op 12 mei 2009. V.l.n.r.: Ernst Hirsch Ballin, Gerd Leers, Guusje ter Horst en Annemarie Jorritsma (© Gonzo media)

Voor de duidelijkheid: het gaat hier om een advies, niet om een beslissing van het Europese Hof. Bot gaf zijn visie op aanvraag van de Raad van State, die wil weten of het uitsluiten van buitenlandse bezoekers toegestaan is volgens de regels van de Europese Unie. Een woordvoerder van de gemeente Maastricht reageerde voorzichtig positief in NRC/Handelsblad: “Als het doorgaat, zou dit ons enorm kunnen helpen bij het bestrijden van de overlast en het bevorderen van de openbare orde en leefbaarheid in de wijken waar zich coffeeshops bevinden.” Marc Josemans, eigenaar van coffeeshop Easy Going en voorzitter van de VOCM (Vereniging Officiële Coffeeshops Maastricht), spande het beroep bij de Raad van State aan. Tegen het ANP verklaarde hij dat het advies “er niet goed uit ziet”. Het weren van buitenlandse gasten is en blijft voor Josemans discriminatie en hij gaat er nog steeds van uit dat de Raad van State het hiermee eens zal blijken.

Joep Oomen (© Gonzo media)

De VOC is principieel tegen uitsluiting van niet-Nederlandse bezoekers en vraagt zich af of zo’n maatregel echt zal helpen om overlast te verminderen. Bestaande problemen kunnen volgens de VOC alleen doeltreffend worden aangepakt als het verbod op cannabis wordt opgeheven. VOC-er Joep Oomen, zelf woonachtig in Antwerpen: “Het wachten is nu op het eerste datingbureau voor toeristen die graag samen met een Maastrichtenaar naar de coffeeshop gaan…”

Zie ook: ‘Maastricht mag drugstoeristen weren’ (NU.nl, 15 juli 2010)

Zie ook: Maastricht mag toegang tot coffeeshops verbieden aan niet-Nederlanders (Vandaag.be, 15 juli 2010)

Voor lezers van striptijdschrift Zone 5300 en maandblad EssensiE is D.C. Lama geen onbekende. Sinds de jaren ‘90 publiceert Lama (pseudoniem van Dennis Lahey) zijn hilarische korte verhalen en columns in deze bladen. Daarnaast las hij zijn verhalen voor in het radioprogramma van Giel Beelen onder de noemer ‘Het nachtegal van D.C. Lama’. Last but not least: dit multitalent presenteerde de eerste twee edities van Cannabis Bevrijdingsdag, in 2009 en 2010.

Wieteratuur, dat tijdens Cannabis Bevrijdingsdag 2010 werd gepresenteerd, is zonder twijfel het grappigste boek dat dit jaar is verschenen. De fraai verzorgde bundel bevat 39 korte verhalen, die qua toon en stijl soms aan Remco Campert doen denken. Inhoudelijk zijn ze echter absurder en vindingrijker. D.C. Lama combineert zelfspot met groteske grootheidswaanzin; een unieke combinatie in de Nederlandse literatuur. Neem de openingszinnen van het verhaal Mannenklus:

“En daar stond de grote D.C. Lama op het punt alweer één van zijn vele talenten tot ontluiken te brengen. Is hij het tenslotte niet die zowel de machtigste staat als de kleinste onderkruiper met zijn pen weet te fileren; wiens creaties niet alleen vele individuen verblijden, maar zelfs complete maatschappelijke veranderingen teweeg brengen; wiens inzichten niet alleen de politiek, maar ook het bedrijfsleven, ja zelfs ieders liefdesleven ten goede kan keren? Nou dan!”

D.C. Lama presenteert Cannabis Bevrijdingsdag 2010 (© Gonzo media)

Gezien de titel van de bundel zal het niet verbazen dat cannabis in veel verhalen een hoofd- of bijrol speelt. In deze categorie is het verhaal WK Blowen een absoluut hoogtepunt. Een buitenbeentje is het lange verhaal De oorlog tegen drugs, dat verplicht gelezen zou moeten worden door elke middelbare scholier, politicus en ouder. Fragment:

“Voordat het plantje in de jaren ‘60 zijn opmars maakte als rookwaar in Nederland, was het door toedoen van de Amerikanen al op de VN-lijst van verboden middelen gezet. De gedachte dat cannabis wel schadelijk moet zijn, is het resultaat van jarenlange propaganda. De verschuiving van ‘Mannen krijgen borstgroei van marihuana’, zoals in de jaren ‘50 en ‘60 nog werd beweerd, naar ‘Cannabis leidt tot schizofrenie’ is vooral te danken aan de toegenomen kennis over het lichaam: die crap van mannentieten wordt simpelweg niet meer geslikt. Maar zodra er statistisch een verband kan worden gelegd tussen iets met de hersenen en cannabis, raakt men nog steeds direct in paniek. Er is een correlatie tussen schizofrenie en cannabis-gebruik, maar niets wijst op een direct oorzakelijk verband. Ik raad niemand aan dag en nacht stoned te zijn, maar ik raad ook niemand aan dag en nacht drop te eten, computerspelletjes te spelen of zelfs constant na te denken over de toestand in de wereld.”

D.C. Lama (links) en Lama, zanger van de Low Budgetarians, Cannabis Bevrijdingsdag 2010 (© Gonzo media)

Zo ernstig als in deze passage is D.C. Lama eigenlijk nergens anders in Wieteratuur. De bundel is vooral erg grappig, concludeerde ook de recensent van Zone 5300: “Vaag: dat zou je inderdaad verwachten van een bundel met blowen als overkoepelend thema. Dat is D.C. Lama zeker niet. Hij formuleert scherp en helder en hoewel hij bij vlagen uit de bocht schiet, schetst hij beelden die onverminderd hilarisch zijn; Wieteratuur is typisch zo’n boek dat uitnodigt om hardop in de lach te schieten. Daarnaast roept hij levendige beelden op van de bewustzijnsstaat van een intensieve cannabisgebruiker, alsook op welke manieren dat gebruik verrijkend is. Al was het maar om de grijsheid van het bestaan op afstand te zetten – wat hij zélfs psychologisch motiveert. In dat opzicht zou je het bijna een pamflet kunnen noemen. Maar het best is hij in de passages over de oorlog tegen drugs: goed geïnformeerd, eloquent en bevlogen.”

Cartoon uit Wieteratuur (© D.C. Lama)

De slagroom op de taart zijn de originele D.C. Lama tekeningen, die verspreid door de bundel zijn opgenomen. Nog een unicum in onze letteren.
Conclusie: lees dit boek!

Wieteratuur kost €14,50 en is onder meer online te bestellen bij Bol.com, AKO, Bruna, Selexyz en internetboekhandel Van Stockum.

D.C. Lama leest zijn verhalen regelmatig voor op concertpodia, in theaters en coffeeshops, al dan niet ondersteund door muzikanten. Meer informatie via www.dclama.nl of een mailtje naar dclama@chello.nl.