Het bestuur van de VVCC, v.l.n.r. Rowena Huijbregts, Tom Selevsek en Daniël Vrolijk (foto © Gonzo media)

In reactie op het Volkskrant-artikel ‘Klant van coffeeshop kan binnenkort weer pinnen‘ stuurde de VVCC een verklaring naar de krant. Citaat: “In 2009 zijn onze statuten gepasseerd bij de notaris, wij zijn ingeschreven in het Verenigingenregister en zijn daarmee een volwaardige rechtspersoon geworden. Daarna hebben wij onze aanvragen schriftelijk gedaan en hebben wij van Bizner, ABN/Amro en SNS Bank afwijzingen ontvangen. Uitsluitend ABN/Amro besloot onze statuten op te vragen, de andere banken hadden onze statuten kennelijk niet nodig bij hun oordeelvorming. Dit getuigt vooral van onnauwkeurigheid en onzorgvuldigheid.” De VVCC constateert dat ‘de vrijheid van vereniging zoals gegarandeerd in artikel 8 Grondwet kennelijk voor ons niet geldt’.

Lea Bouwmeester, drugswoordvoerder PvdA (foto © Gonzo media)

De Volkskrant liet dit toch vrij opzienbarende verhaal volledig liggen, maar dat gold gelukkig niet voor de Kamerleden Mei Li Vos en Lea Bouwmeester. Op 26 februari, zes dagen na de val van het kabinet, dienden zij de volgende Kamervragen in bij de minister van financiën:

1
Herinnert u zich uw antwoorden op Kamervragen van 9 juni 2009 betreffende bancaire dienstverlening aan coffeeshops, waarin u stelde dat banken een maatschappelijke verantwoordelijkheid hebben om de problematiek van de zgn. ‘unbankables’ aan te pakken?

2
Wat is, in dit licht, uw mening over het feit dat ook de Vereniging voor Cannabis Consumenten (VVCC) niet in staat blijkt te zijn om bij een bank een bankrekening te krijgen?

3
Deelt u de mening dat het weigeren van een bankrekening zonder opgaaf van redenen of heldere criteria ongewenst is?

Rowena Huijbregts bij het Pauw & Witteman softdrugs debat, 24 februari 2010

4
Welke maatregelen of aanwijzigen heeft de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) genomen om de problematiek van de ‘unbankables’ op te lossen?

5
Deelt u de mening dat er, indien banken blijven persisteren in het weigeren van unbankables, dan maatregelen genomen moeten worden, ook om te voorkomen dat de cannabissector in de illegale sfeer vervalt? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat gaat u doen om de banken te dwingen het probleem aan te pakken?

Als bijlage voegde het duo de passage uit de Handelingen (vergaderjaar 2008-2009, nummer 3143) toe en kopieën van afwijzingsbrieven van vier banken. De VVCC heeft inmiddels een aanvraag voor een bankrekening gedaan bij de ASN bank, waarin nog eens duidelijk uitgelegd wordt dat de VVCC een niet-commerciële belangenvereniging is:

Het VVCC-bestuur op Cannabis Bevrijdingsdag 2009 (foto © Gonzo Media)

“Het doel van onze vereniging is als onafhankelijke organisatie een platform te vormen om belangen van de cannabisconsument in het algemeen te behartigen en heersende vooroordelen ten aanzien van cannabis weg te nemen en wetenschappelijk verantwoorde informatie en educatie te verstrekken aan zowel cannabisgebruikers als niet-gebruikers (ouders, opvoeders). Hiertoe willen wij diverse projecten opstarten om ongeïnformeerdheid en desinteresse te verhelpen. De Vereniging Voor Cannabis Consumenten heeft niets te maken met de in- en verkoop van cannabis. Het aanwenden of “consumeren”van cannabis is niet strafbaar gesteld bij Opiumwet, zoals u wellicht weet.”

Daniël en Tom, VOC-vergadering Den Haag, juni 2009 (foto © Gonzo media)

De VOC steunt de VVCC actief bij haar strijd en hoopt dat de bankproblemen na anderhalf jaar eindelijk voorbij zullen zijn, zodat de vereniging normaal kan functioneren. Het is meer dan schandalig dat banken op eigen houtje kunnen beslissen dat de grondwettelijke vrijheid van vereniging niet geldt voor mensen die cannabis gebruiken. Dat er in de media nauwelijks aandacht is voor deze beschamende gang van zaken is evenzeer schandalig.

De VVCC verdient de steun van elke blower in Nederland: als je nog geen lid bent, kun je dat hier voor vijf euro per jaar worden.

Zie ook: Schriftelijke vragen gesteld over bancaire dienstverlening aan VVCC (weblog Lea Bouwmeester)

Klik hier voor een PDF-versie van de brief van de VVCC aan de Volkskrant.
Klik hier voor een PDF-versie van de Kamervragen van Vos en Bouwmeester.

Van Lanschot had de rekening opgezegd omdat de relatie met de coffeeshop ‘een onaanvaardbaar risico voor haar integriteit en reputatie’ vormde. Alle verkopen in de shop worden contant betaald; maandelijks wordt de omzet in briefjes van vijftig euro bij de bank gestort. Volgens Van Lanschot brengen die stortingen risico’s met zich mee en ‘weet ze niet of ze meewerkt aan onoorbare praktijken dan wel strafbare handelingen zoals witwassen faciliteert’. Van die redenering liet rechter J. Strijbos weinig heel in zijn vonnis: ‘De rol van de bank is in dit geval slechts zeer bescheiden; Van Lanschot is geheel passief in het aannemen van het contante geld en haar rol bestaat verder slechts uit het administreren van de rekening. Van Lanschot biedt geen kredietfaciliteit of andere bankfaciliteit; laat staan een faciliteit waarbij een grote vertrouwensband vereist is.’

Fijntjes wees de rechter op de maatschappelijke functie van de bank en de ‘daarmee corresponderende verantwoordelijkheden’. ‘De omstandigheid dat een betrokken rekeninghouder niet bij een andere bank voor de betrokken faciliteit terecht kan, brengt mee dat Van Lanschot in verdergaande mate met de belangen van haar wederpartij rekening moet houden dan een willekeurige andere dienstverlener in een contractuele relatie.’ De rechter veroordeelde Van Lanschot om de bancaire relatie ‘onverkort op de tot op heden gebruikelijke wijze voort te zetten’, met een dwangsom van duizend euro per dag dat de bank dit nalaat. Ook moet Van Lanschot de proceskosten betalen. Het volledige vonnis is hier na te lezen.

Zie ook: Van Lanschot Bankiers moet van rechter betaalrekening met coffeeshophouder voortzetten (Juridisch Dagblad)

Wouter Bos demonstreert tegen het tweede kabinet Balkenende (foto © Gonzo media)

In de vier pagina’s tellende brief van 18 januari gaat Bos uitgebreid in op de problemen van coffeeshops wiens rekening door de bank wordt opgezegd. Hij vindt ‘de dreigende situatie dat coffeeshops van iedere vorm van bancaire dienstverlening uitgesloten worden ongewenst’. De afgelopen maanden heeft Bos ‘goed overleg’ gevoerd met de NVB en de Nederlandsche Bank over de kwestie.  ‘Daarbij is naar voren gekomen dat verschillende banken beleid hebben vastgesteld dat ertoe strekt dat zij hun bestaande bancaire relaties met coffeeshops beëindigen en geen nieuwe relaties met coffeeshops aangaan.’

Dat kan dus niet, vindt Bos: ‘Vanuit mijn perspectief is het noodzakelijk dat zeker gesteld wordt dat naast legale ook gedoogde bedrijven toegang hebben tot betaalfaciliteiten. Deze bedrijfstakken categoraal uitsluiten van betaalfaciliteiten die noodzakelijk zijn voor een maatschappelijk geaccepteerde deelname aan het economisch verkeer, is ongewenst.’

Foto © Gonzo media

Tijdens de gesprekken die de VOC eind 2009 op het Binnenhof voerde,  stond de bankenkwestie prominent op de agenda. Bos houdt een stok achter de deur voor het geval de banken volharden in hun boycot: ‘Hoewel ik regelgeving niet uit wil sluiten, heeft een oplossing waarbij banken vrijwillig coffeeshops blijven accepteren mijn voorkeur. Ik heb de NVB daarom uitdrukkelijk verzocht haar leden te vragen het beleid van banken van categoraal weigeren van coffeeshops te herzien. In plaats daarvan zou een individuele toetsing kunnen plaatsvinden van de mate waarin een specifieke coffeeshop een acceptabel of onacceptabel risico vormt voor de bank. De voorzitter van de NVB heeft mij toegezegd dat de banken hiertoe bereid zijn.’

Eind goed, al goed? Dat moeten we nog even afwachten. Het is in elk geval verheugend dat tenminste één lid van het kabinet opkomt tegen criminalisering van de cannabisbranche. Nu de rest nog…

Klik hier voor een PDF van de brief van Bos.

Zie ook: Klant van coffeeshop kan binnenkort weer pinnen (Volkskrant 19-1-2010)

Zie ook het Volkskrant-bericht ‘Ook banken achter wiettelers aan‘.